10 SORUDA SOÄžUK ALGINLIÄžI

Ä°nternational Hospital’da Ä°nfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Dr. Dilek Leyla Mamçu, soÄŸuk algınlığı ve grip hakkında bilgiler verdi.
       
10 SORUDA SOÄžUK ALGINLIÄžI
       1. Nedir?
       SoÄŸuk Algınlığı; çeÅŸitli virüslerin yol açtığı, üst solunum yollarında bazı belirtilere yol açan ‘hafif’ seyirli bir hastalıktır.
       
       2. En çok kimlerde görülür?
       YetiÅŸkinlerde ve çocuklarda en sık görülen hastalıktır.
       
       3. Tedavide antibiyotik kullanılır mı?
       SoÄŸuk algınlığı tedavisinde antibiyotiklerin yeri olmamasına raÄŸmen bu konuda sıklıkla yanlış yapılır.
       
       4. Yaygın bir infeksiyon olarak nitelendirilebilir mi?
       SoÄŸuk algınlığı o kadar yaygın bir infeksiyondur ki, çok az insan bir yılı yakınmasız geçirebilir. GeliÅŸen ulaşım olanakları sayesinde etken virüsler dünyanın her yerinde ve ikliminde infeksiyonun ortaya çıkmasına yol açabilir.
       
       5. Neden havaların soÄŸuması mıdır?
       SoÄŸuÄŸun direkt olarak hastalığa yol açtığı söylenemez. SoÄŸuk algınlığı genellikle okulların açılması ile eÅŸ zamanlı olarak sonbahar mevsiminde görülmeye baÅŸlar.
       
       6. Hangi mevsimde daha sık görülür?
       SoÄŸuk algınlığı en sık kış mevsiminde görülür. Bunun baÅŸlıca nedenleri arasında kötü havalandırılan ortamlarda daha çok zaman geçirilmesi, güneÅŸ ışınlarının daha az oluÅŸu, daha çok toplu halde yaÅŸanması, bu mevsimde stresin daha fazla olması ve burundaki koruyucu mukozanın soÄŸuması ile virüslerin hızla çoÄŸalması sayılabilir.
       
       7. Yakalanma riskini arttıran faktörler nelerdir?
       Riski arttıran bazı özel faktörler söz konusudur: Uzun mesafeli uçak yolculukları; 200 - 400 kiÅŸinin aynı hava kaynağı ile birbirlerine infeksiyon bulaÅŸtırmalarını kolaylaÅŸtırır. Yabancı bölgelere yapılan seyahatler de o bölgedeki virüslerin alınmasına sebep olabilir. Klimalar da önemli risk faktörleri arasındadır; havadaki nemi aldıkları için burundaki koruyucu mukoza ortamını kuruturlar ve infeksiyona yatkın hale getirirler.
       
       8. Stres bir risk faktörü müdür?
       Stres, tek başına immün (bağışıklık) sistemini baskılayarak infeksiyon etkenlerinin üremesini kolaylaÅŸtıran bir diÄŸer önemli risk faktörüdür.
       
       9. SoÄŸuk algınlığı virüsleri nasıl bulaşır?
       Etken virüslerin bulaÅŸması; hastaların mikrop içeren burun veya ağız salgılarıyla bulaÅŸmış elleri ve eÅŸyalarıyla olabileceÄŸi gibi, havadaki küçük veya büyük parçacıklar içindeki virüslerin solunması ile de olabilir.
       
       10. Ölümcül olabilir mi?
       Bebekler, çok yaÅŸlılar ve bağışıklık sistemi problemli olan kiÅŸilerde hastalık çok ciddi, hatta ölümcül olabilir.
       
KLÄ°NÄ°K BELÄ°RTÄ° VE BULGULAR NELERDÄ°R?
       Hastalığın bünyeye yerleÅŸme süresi 24 - 72 saat arasında deÄŸiÅŸir. Ä°lk belirti kuru kaşıntılı boÄŸaz aÄŸrısıdır. AteÅŸ normaldir veya hafif yükselebilir. Bebek ve küçük çocuklarda ateÅŸ daha yüksektir. En sık görülen belirtiler, burun akıntısı, burun tıkanıklığı, hapşırma, boÄŸazda yanma ve öksürüktür. Koku ve tat duygusunun azalması, kulaklarda basınç hissi ve ses kalitesindeki deÄŸiÅŸiklikler gibi durumlara da sıkça rastlanır. Belirtiler ortalama 7 gün sürer. Vakaların dörtte birinde bu süreç 2 haftaya kadar uzayabilir.
       
SOÄžUK ALGINLIÄžINDAN KORUNMA YÖNTEMLERÄ°
       Kapalı ve kalabalık yerlerde hastalık hızla yayılır. Dolayısıyla açık havada ve havalandırması iyi olan yerlerde bulunmak infeksiyon riskini azaltır.
       Virüsler, mikrobun bulaÅŸtığı yerlerde (kapı tokmağı, telefon gibi) canlı kalabildikleri için, bu yüzeylere temastan sonra virüsleri rahatlıkla burnumuza veya gözlerimize transfer edebiliriz. Bunu engellemek için ellerimizi sık sık sabunlu su ile yıkamalıyız.
       
SOÄžUK ALGINLIÄžINDA NASIL BÄ°R TEDAVÄ° UYGULANIR?
       SoÄŸuk algınlığı tedavisinde antibiyotiklerin yeri yoktur. Tedavi belirtilere göre yapılmalıdır. Burun tıkanıklığını giderici spreyler veya burun damlaları, öksürük giderici ilaçlar, baÅŸ aÄŸrısını azaltmak için ilaçlar kullanılabilir. Ayrıca istirahat edilmesi ve stresten uzak durulması da vücut direncinin yeniden kazanılmasına yardım eder.
       Bu tedavilere ek olarak, ABD’de hastaların üçte biri, Avrupa’da % 40 - 70’i alternatif tedavi kullanmaktadır. Alternatif tedavi olarak sıklıkla esansiyel yaÄŸlardan oluÅŸan mentol, içinde bir sülfür bileÅŸiÄŸi olan ‘Ajoenc’in etkisinden yararlanmak için sarımsak, çinko ve yüksek dozlarda (günde 1 - 2 gram) C Vitamini alınarak antioksidan etkilerden yarar saÄŸlayabilmektedir.
       
GRÄ°P
       1. Nedir?
       Grip; ateÅŸ, öksürük, baÅŸ aÄŸrısı, halsizlik ve kas aÄŸrıları ile seyreden akut bir virüs hastalığıdır.
       
       2. SoÄŸuk algınlığından ve diÄŸer solunum sistemi hastalıklarından farkı var mıdır?
       Kesinlikle farklıdır. Grip; ülkeler ve kıtalar arası yaygınlaÅŸma özelliÄŸine sahip olan bir hastalık olarak ciddi akciÄŸer hastalıklarına yol açabilmesinden dolayı soÄŸuk algınlığından ve diÄŸer solunum sistemi hastalıklarından farklıdır.
       
       3. SoÄŸuk algınlığı ile benzer özellikleri var mıdır?
       Grip ve soÄŸuk algınlığı bulaÅŸma ÅŸekilleri ve belirtiler yönünden benzerlik gösterirler. Ancak gripte baÅŸ aÄŸrısı, kas aÄŸrıları ve ateÅŸ daha ön plandadır.
       
       4. Medikal tedavide ne tür ilaçlar kullanılır?
       Grip tedavisinde bazı antiviral ilaçlar kullanılabilir.
       
       5. Gripten korunma yöntemi nedir?
       Günümüzde grip (influenza) aşıları gripten korunmanın en güvenli yoludur. Bu aşılar ülkemizde de baÅŸarı ile uygulanmaktadır.
       
       6. Aşı ne zaman ve nasıl uygulanmalıdır?
       Ä°nfluenza aşıları Eylül - Aralık ayları arasında tek doz olarak üst kolun dış yüzeyine uygulanır.