ENGELLÄ° BÄ°REYLERDE AÄžIZ VE DÄ°Åž SAÄžLIÄžI

Ağız ve diÅŸ saÄŸlığımız genel vücut saÄŸlığımızın ayrılmaz bir parçasıdır. Engelli hastalarda genel saÄŸlık problemleri ile uÄŸraşılırken ağız ve diÅŸ saÄŸlığı göz ardı edilebilir. Bu yüzden engelli hastalar ağız-diÅŸ hastalıkları bakımından yüksek risk grubundadır. Onların ağız ve diÅŸ saÄŸlığının korumak büyük önem taşır. Engelli hastalarda çiÄŸneme problemleri oldukça yaygındır. Beslenme alışkanlıklarına özel dikkat gerekmektedir. Åžeker ve karbonhidrat içeren gıda maddelerinin tüketimi azaltılmalıdır. Püre tarzında yumuÅŸak gıdalarla beslenmek zorunda olan engelli bireyler daha fazla çürük riski altındadır.

Engelli hastalarda kaybedilen her diÅŸ daha büyük problemleri arkasından getirir. DiÅŸ kaybı ile ortaya çıkan konuÅŸma ve çiÄŸneme problemleri çocuÄŸun eÄŸitiminde verimi düÅŸürebilir. Hastaların çoÄŸu protez ve diÄŸer apereyleri kullanmaya uyum göstermez. Engelli bireylerde diÅŸ tedavileri sırasında birçok zorlukla karşılaşılabilir. Bu nedenle koruyucu tedaviler ile diÅŸlerin çürümesini engellemek çok daha önemlidir.
EÄŸer diÅŸ tedavileri yapılması gerekiyorsa, engellilerin diÅŸ tedavileri için özel donanımlara sahip bir klinik ortam olması hem hastanın rahatı hem de hekimlik hizmetinin en iyi ÅŸekilde sunulabilmesi için gereklidir. Hastanın tedavi göreceÄŸi diÅŸ hekimi koltuÄŸunun engelli hastamızın rahatlıkla koltuÄŸa yerleÅŸmesini saÄŸlaması birinci ÅŸarttır. Bu amaçla hasta koltuÄŸunun hareketli olması, gerekli aksamlara sahip olması, hastanın koltuÄŸa rahatlıkla yerleÅŸmesini ve kendini daha iÅŸlem baÅŸlamadan güvende hissetmesini saÄŸlayacaktır.

Ağız ve diÅŸ saÄŸlığı sorunlarının baÅŸlamadan önlenmesi için özellikle çocuklarda günlük bakım ve diÅŸ fırçalama çok önemlidir.
DiÅŸler ağızda görünür görünmez, beslenme aralarında nemli bir tülbent ile temizlenmelidir. Ä°ki yaşından sonra küçük ve yumuÅŸak kıllı bir diÅŸ fırçası ile diÅŸ bakımı yapılmalıdır. Kötü ağız kokusunu önlemek için dilin de fırçalanması gereklidir. Özel üç yüzlü fırçalar ve elektrikli diÅŸ fırçaları kullanım kolaylığı açısından önerilmektedir.

DÄ°Åž FIRÇALAMA Ä°ÇÄ°N BAZI ÖNERÄ°LER

Işığın yeterli olduÄŸu herhangi bir odada çocuÄŸunuzun diÅŸlerini fırçalayabilirsiniz. ÖrneÄŸin çocuÄŸunuz tekerlekli sandalyede ise mutfak veya banyo diÅŸ fırçalaması için ideal olabilir. EÄŸer çocuÄŸunuz yatakta ise hafifçe başını doÄŸrultarak diÅŸlerini fırçalayabilir, suyla çalkalama iÅŸlemini bardak veya pipet yardımıyla yaparak bir kap içerisine tükürmesini saÄŸlayabilirsiniz. DiÅŸ fırçalaması için en iyi yer çocuÄŸunuzun kendini rahat hissettiÄŸi ve sizin diÅŸ fırçalama iÅŸlemini en iyi yapılabileceÄŸine inandığınız yerdir.

ÇocuÄŸunuzun diÅŸlerini birçok pozisyonda fırçalayabilirsiniz. ÇocuÄŸunuzun başının desteklenmesi, dilinin parmaklar yardımıyla ekartasyonu, görüÅŸ pozisyonunuzuz ve el beceriniz diÅŸ fırçalaması esnasında çok önemlidir. Tekerlekli sandalyenin arkasında durun. Kolunuzu veya göÄŸsünüzü çocuÄŸunuzun kafasını desteklemek için kullanın ve diÅŸlerini fırçalayın. Veya tekerlekli sandalyenin arkasına oturun. Tekerlekli sandalyenin frenlerini kontrol ettikten sonra dizlerinize doÄŸru sandalyeyi hafifçe yatırın ve diÅŸlerini temizleyin. Oturarak ise; çocuÄŸunuzu yere oturtun, siz de onun arkasında bir sandalyeye oturun.

ÇocuÄŸun hafifçe başını dizlerinize doÄŸru yaslamasına izin verin. EÄŸer uyumsuzluk gösteriyorsa ellerini sabitlemek için bacaklarınızı kullanabilirsiniz. ÇocuÄŸun yatmasına izin verin. Başının altına bir yastık yerleÅŸtirin ve dizinizden ve ellerinizden destek alarak diÅŸlerini fırçalayın.

Yatakta ise; çocuÄŸunuzu dizlerinizin üzerine yatırın. Ellerinizle başını destekleyerek diÅŸlerini fırçalayın. EÄŸer çocuÄŸunuz uyumsuz ve fırçalamaya direniyorsa o zaman ikinci bir kiÅŸinin yardımıyla diÅŸlerini fırçalayabilirsiniz. Unutmayın hangi pozisyonda fırçalarsanız fırçalayın; çocuÄŸun kafasının iyi bir ÅŸekilde desteklendiÄŸinden emin olmalısınız.

Fırçanın adapte edilmesine önem gösterin. Kavrama yeteneÄŸi az olan çocuklarda fırçanın tutma yerini tenis topu, bisiklet elcikleri gibi malzemelerle kalınlaÅŸtırabilirsiniz. Normal fırça kullanamayan çocuklara elektrikli diÅŸ fırçası önerilebilir. DiÅŸ fırçalama tekniklerinde ÅŸunlara özen gösterin; diÅŸ fırçasını diÅŸlerin diÅŸeti ile birleÅŸtiÄŸi yere 45 derece açı ile yerleÅŸtirin. Çok bastırmadan yuvarlak ve ileri geri hareketlerle diÅŸ yüzeylerini fırçalayın. Fırçalamaya üst çeneden baÅŸlayın. Önce diÅŸlerin yanak tarafını, sonra damak ve çiÄŸneme yüzeylerini fırçalayın. Alt diÅŸler için de aynı iÅŸlemleri yapın. Tüm diÅŸlerin fırçalandığından emin olun. Ön diÅŸlerin arka yüzlerini ileri geri hareketler ile fırçalayın. Ferah bir nefes için dil üzerinin de fırçalanması gerekmektedir.

DiÅŸ çürüklerini engellemek için mutlaka her gün diÅŸ fırçalama düzenli bir ÅŸekilde yapılmalı,6 ayda bir aksatmadan diÅŸ hekimi kontrolleri yapılmalıdır. Düzenli kontroller sorunların büyümeden erken teÅŸhisini saÄŸlar.