Hareket kısıtlı biri olarak yaÅŸadığım için yaklaşık iki yıl önce doktorlarım kemiklerimdeki yoÄŸunluk kaybını önlemek amacıyla kalsiyum içeren bazı ilaçlar önermiÅŸlerdi. Önce ilaçları kullanmayı erteledim daha sonra önemsemedim. Yani çoÄŸu kez başımıza gelmeyeceÄŸini düÅŸündüÄŸümüz ihmallerden birini yaptım. Ä°ki yıllık ihmalin sonucunda ise kemiklerimdeki yoÄŸunluk kaybı daha da artınca egzersiz yaparken ayağım kırıldı. Yıllardır herkese önlem almanın en ucuz ve kolay yol olduÄŸunu, gerekli önlem alınmadığında yaÅŸanan sıkıntıların telafisinin çok zor olduÄŸunu hatta bazen mümkün olmadığını anlatır dururum. Ä°nanın ihmalin bedelini ödemek hiç kolay olmuyor. Åžimdi tecrübeli ihmalkâr olarak bu konunun önemini daha iyi anlatmak için Doç Dr. Belgin Erhan'ın kaleminden yayınlamak istiyorum.

“Hareket edememeye baÄŸlı osteoporoz, bölgesel ya da genel hareket kaybına yol açan nörolojik hastalıklarda, sık rastlanan bir komplikasyondur. Bu hastalıklarda görülen hareket kaybı kalıcı veya geçici olabilir. Osteoporoz oluÅŸtuktan sonra geliÅŸen kırıklar ise bu grup hastalarda özürlülük ve ölüm oranlarının artmasına ve zaten bozuk olan yaÅŸam kalitelerinin daha da bozulmasına yol açar. Mekanik yüklenmenin olmaması ve kullanılmama en sık neden gibi görülse de diyetten kalsiyumun yetersiz alımı, güneÅŸe az çıkma, alınan diÄŸer ilaçlara baÄŸlı D vitamini metabolizmasında bozulma, kemikler üzerinde etkili bir takım uyarıların azalması da nörolojik hastalıklar sonrası görülen osteoporoz nedenleri arasında yer alır.

Rehabilitasyon süreci sırasında sıklıkla hareket kaybı ve buna baÄŸlı osteoporoz ile karşımıza çıkan nörolojik hastalıklar ÅŸunlardır; omurilik felci (OF), inme, serebral palsi, poliyomiyelit, parkinson hastalığı, multiple skleroz, Guillan Barre vb.
Omurilik felcinde kemikler üzerine binen mekanik yük aniden ortadan kalkar ve kemiklerde yapısal ve metabolik deÄŸiÅŸiklikler gözlenir. OF'den hemen sonraki akut dönemde idrardan aşırı kalsiyum atılımı ve sonrasında kan kalsiyum deÄŸerlerinde artış saptanabilir.
Osteoporoz ve artmış kırık riski kronik OF hastalarında görülen önemli komplikasyonlardandır. DüÅŸük enerjili travma sonrasında (egzersiz yaparken, transferler sırasında) uzun kemiklerde patolojik kırıklar oluÅŸabilir. Komplet lezyonlarda bu kırıklar kolaylıkla gözden kaçabilir. Paraplejik (belden aÅŸağısı felç) hastalarda üst tarafta kemik yoÄŸunlukları artmışken, kalça ve bacaklarda osteoporoz görülür. Tetraplejik (boyundan aÅŸağısı felç) hastalarda üst tarafta da osteoporoz gözlenir. Bel bölgesinde ise ağırlık taşıma fonksiyonu devam ettiÄŸi sürece kemik mineral yoÄŸunluÄŸunda kayıp olmayabilir.”


Doç. Dr. Belgin Erhan
İstanbul Fizik Tedavi Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesi